Taalontwikkeling

We genieten dagelijks van de taalontwikkeling van Juda. Werd na zijn tweede verjaardag zijn standaardzinnetje "niet doen", de laatste week horen we continu "Nee, dat is stout, lief zijn!" als we iets doen wat hij niet wil. Alsof ik mezelf hoor praten.

De afgelopen weken zijn we begonnen om hem te leren om een vraag te stellen als hij iets wil hebben. Dus in plaats van "plakje kaas!" horen we liever "mag ik een plakje kaas?" Maar Juda snapt nog niet helemaal de functie van een mag-ik-zin, want hij denkt dat het de toverwoorden zijn om zijn zin te krijgen. Zo zat hij laatst samen met Zoë in de box en vroeg "Mag ik Zoë duwen?" en duwde haar vervolgens omver, in de veronderstelling dat het mocht omdat hij het gevraagd had.

Gisteren zaten Juda en Zoë 's ochtends samen op bed en ik zei: "Daar zitten ze hoor, Jut en Jul". Juda's reactie was "Nee, Juda en Zoë!"

Aan tafel vraag ik Juda: "Waar is dat stukje brood nou gebleven? Zit hij soms in Juda's buik?" Zegt Juda: "Nee, in Juda's mond!" (hij snapt blijkbaar nog niet dat zijn eten na het doorslikken in zijn buik verdwijnt)

Hij begrijpt steeds beter dat hij tegen andere buitenlanders Engels moet praten. Hij weet dat Engels een andere taal is, maar zijn woordenschat is nog heel beperkt. Vanmorgen had hij een denkbeeldig telefoongesprek met zijn Amerikaanse vriendje Zion en ik hoorde hem zeggen: "Pepa mema euto" terwijl hij naar onze auto wees die 10 verdiepingen lager geparkeerd stond.

Ook wordt er de laatste maanden veel gezongen in ons huis, want Juda is gek op zelfverzonnen liedjes. Als ik zeg: "Pap zit in de lift", zegt Juda meteen: "Mama, liedje zingen lift" en dan moet ik dus zo ter plekke een liedje over de lift verzinnen. Of over een auto, of over een hijskraan, of over een graafmachine...... Voordat we 's avonds zijn deur dicht doen, moet er altijd eerst een verhaaltje verteld worden en Juda wil altijd het onderwerp bepalen. Meestal moet het over een graafmachine of een hijskraan gaan, maar soms ook over een raceauto of over bijvoorbeeld zijn bedje. In het begin was het spontaan verzinnen van liedjes en verhaaltjes een beetje onwennig, maar intussen zijn zowel Robin als ik er erg bedreven in geraakt.

Abnormaal mezelf zijn

Toen we nog in Nederland woonden, was ik in de meeste opzichten 'normaal': een gemiddelde lengte, een doorsnee figuur, een niet-afwijkende haarkleur, eigentijds kleding, enz. Toen we net naar Azië verhuisd waren wilde ik het liefst ook hier 'normaal' zijn en niet te veel opvallen. Ik was immers al 25 jaar lang gewend om een 'normaal' meisje te zijn en het liefst onzichtbaar te zijn als ik over straat liep.

Afgelopen week realiseerde ik me dat ik veranderd ben!

Ik ben eraan gewend dat mensen ons bijzonder vinden, dat we als gezinnetje een attractie zijn en dat we in deze cultuur alles behalve normaal zijn. We hebben een afwijkende haarkleur, een afwijkende huidskleur, een afwijkende oogkleur, een afwijkende lengte (tenminste, Robin dan), we spreken een afwijkende taal, eten afwijkend eten, hanteren afwijkende omgangsvormen, luisteren naar afwijkende muziek, hebben een afwijkend aantal kinderen (de norm is hier 1) en voeden die kinderen op een afwijkende manier op, hebben een afwijkende smaak qua inrichting en zo zou ik nog wel even door kunnen gaan.

Ik voel me niet meer die 'grijze muis' die ik me soms in Nederland voelde, maar ik voel me bijzonder! En ik maak me dat gevoel steeds meer eigen. Voelde het vroeger vreemd en ongemakkelijk om op te vallen, nu voelt het steeds meer als mezelf en kan ik er eerlijk gezegd best wel eens van genieten. Dan sjees ik op mijn fietsje door de stad, met mijn bel luid rinkelend alle obstakels (ofwel: mensen) ontwijkend en denk: Hier kom IK!! De BUITENLANDER!! En ondertussen geniet ik met volle teugen van het anders-zijn, van het mezelf-zijn.

Natuurlijk hopen we hier in Azië iets uit te kunnen delen van datgene wat in ons leeft, maar tegelijkertijd ben ik ook dankbaar voor datgene wat het leven in het buitenland me teruggeeft.

Gewenning

Volgende maand is het alweer twee jaar geleden dat we uit Nederland vertrokken. Die twee jaar zijn echt omgevlogen en we kunnen ons bijna niet voorstellen dat we over anderhalf jaar "alweer" in Nederland zullen zijn voor verlof. Intussen behoren wij tot de "langstzittenden" binnen onze vriendenkring en wijzen wij andere mensen de weg naar de leuke en goedkope adresjes in de stad en worden wij soms gevraagd als vertalers omdat wij ons intussen best kunnen redden in de plaatselijke taal.

Er zijn een aantal dingen die we twee jaar geleden vreemd vonden, maar waar we intussen aan gewend zijn:
- de aandacht die onze kinderen krijgen op straat
- dat je geen WC-papier door het toilet mag spoelen
- dat je het water uit de kraan niet kunt drinken
- dat we op straat maar zo weinig kunnen lezen
- dat zaken als kleding en levensmiddelen een stuk goedkoper zijn dan in Nederland
- dat een groen voetgangerslicht niet persé betekent dat je veilig over kunt steken
- dat je veel tijd uit moet trekken voor het koken, omdat er geen zakjes, pakjes, mixjes en voorgesneden groenten en vlees te koop zijn
- dat veel WC's hier hurk-WC's zijn
- het eten met stokjes

Maar er zijn ook een aantal dingen waar we nog steeds niet aan gewend zijn:
- het pittige eten
- het eten van kippentenen en -hoofd, varkenspoot, -neus en -tong
- de ongelooflijk vieze openbare toiletten (waarvoor je wél geld moet betalen, maar waarvan je bijna niet kunt geloven dat ze ooit schoongemaakt worden)
- de enorm harde muziek in winkels, de herrie die onze bovenburen maken en het luide getoeter van vrachtwagens als ze op 1 meter afstand langs je rijden
- hoe snel alles hier verandert. Winkeltjes lijken een maximale levensduur van 1 jaar te hebben, waarna ze failliet gaan. En overal in de stad worden oude gebouwen neergehaald om plaats te maken voor torenhoge, moderne flats. De economische vooruitgang lijkt hier enorm te zijn.
- dat mensen hier niet aan rijen doen, maar het principe geldt: hoe harder je roept en hoe harder je duwt, hoe eerder je aan de beurt bent (wij met onze westerse manieren staan dan ook regelmatig hartstikke lang voor een balie te wachten, omdat we blijkbaar niet assertief genoeg zijn)

Deze lijst zou ik waarschijnlijk nog veel langer kunnen maken als ik er langer over na zou denken.
Laten we het eerste lijstje maar zien als "overwinningen" en het tweede lijstje.... ach, misschien kijken we daar over een jaar alweer heel anders tegenaan.

Nieuw jaar

De beste wensen voor het nieuwe jaar!

Bij ons was de viering van oud & nieuw gezellig, maar wel erg stil. Met twee vrienden hebben we 's avonds gezellig gegeten en daarna veel gekletst en spelletjes gespeeld tot twaalf uur. Na elkaar een gelukkig nieuwjaar gewenst te hebben, keerden we ons automatisch om naar het raam om te kijken wat er aan vuurwerk afgestoken werd. Niks. We hebben een tijdje met z'n vieren staan kijken naar de zwarte lucht en de slapende stad en kwamen tot de conclusie dat we allevier toch wel erg moe waren en om 0.15 uur was het dus stil in huis. We hebben de oliebollen, de appelflappen, het vuurwerk en de vrieskou wel gemist hoor!

Kerst

Afgelopen week ben ik me er meer bewust van geworden wat Kerst betekent in verschillende culturen.

Zo is Kerst hier in de lokale cultuur echt in opkomst en zagen we al veel meer kerstversieringen in winkels en restaurants in vergelijking met vorig jaar. Door de warenhuizen galmde het "We wish you a merry Christmas", "Jingle bells" en "Rudoph the rednosed reindeer" en hoewel de 25e voor iedereen een gewone werk- en schooldag was, verzamelden zich 's avonds in het stadscentrum hordes jongelui om te spuiten met sneeuw. Dát is voor de meeste jongelui de enige associatie met Kerst: uitgaan met vrienden en spuiten met sneeuw. Waarom Kerst hier zo in opkomst is? Omdat het een Westers feest is en dan is het per definitie modern en populair.

Zelf waren we op Kerstavond en op 1e Kerstdag uitgenodigd bij Amerikaanse vrienden om samen Kerst te vieren. Nu weet ik ook wat belangrijk is bij een Amerikaans Kerstfeest: cadeautjes, heel veel lekker eten en na het eten samen kerstliedjes zingen rond de kerstboom.

Helaas organiseerde ons 'zondagse huis' op kerstavond en op kerstmorgen geen dienst en dus besloten we om op kerstmorgen de 'kerststress' te ontvluchten en samen met vrienden de bergen in te gaan om een stukje te wandelen en te picknicken aan een meer. Heerlijk rustig en ontspannen! (om vervolgens na thuiskomst natuurlijk wel weer meteen gestresst de keuken in te duiken om twee gerechten voor 's avonds voor te bereiden :-) )

Nu we zo ver weg zitten van onze familie en van de hele kerstcultuur in Nederland, zijn we er automatisch wel meer stil bij gaan staan wat Kerst voor óns betekent. Back to our roots, om het zo maar even te zeggen. En we kwamen tot de conclusie dat we ervoor op moeten passen dat de kerstboom, het lekkere eten, de kerstliedjes en de gezelligheid niet de plek innemen van datgene waar Kerst écht om draait: GLORY TO THE NEW BORN KING!

Om onze lokale vriendinnen en leraressen kennis te laten maken met het echte kerstverhaal, organiseerden twee vriendinnen en ik op 2e Kerstdag een Christmas Party waarbij we onder andere een film over het kerstverhaal (The Nativity Story) keken. We kijken terug op een geslaagde avond!

We hopen dat Kerst hier in de toekomst meer zal gaan betekenen dan alleen "Jingle bells" en spuitsneeuwgevechten.

Monique

Dit keer een stukje over een bijzonder persoon in ons leven: Monique. We ontmoetten Monique een aantal jaar geleden voor het eerst in Ermelo: lange zwarte jas aan, Dr. Martens aan d’r voeten en een sigaret in haar hand. Al meteen werd duidelijk: dit is een heel bijzonder iemand, want hoewel ze eruit zag als iemand van onze leeftijd, had ze het denkvermogen van een kind. Niet lang daarna veranderde Monique’s leven radicaal en nadat ze zich bij onze jongerengroep had gevoegd werd ze een goede vriendin. Monique was zo iemand die...

... op vakantie honderden foto’s maakte, maar nooit geld had om de fotorolletjes te laten ontwikkelen

... nooit geld had, maar het toch klaar speelde om de reis van haar dromen naar Afrika te maken

... een make-up party bij zich thuis liet komen, zodat ze zich mooi kon laten opmaken door de consulente

... bijna maandelijks (voor m’n gevoel) wisselde van baan

Maar bovenal was Monique eerlijk, oprecht en trouw. Ze schaamde zich tegenover niemand voor haar geloof en als ze op straat een onbekende tegenkwam die in de put zat, vertelde ze zonder aarzelen over Degene die háár uit de put had gehaald en haar leven zo radicaal op z’n kop had gezet.

Op het afscheidsfeestje vlak voordat we naar Azië vertrokken gaf Monique ons een envelop met daarin twee Euro. “Voor de arme kinderen in Azië”, stond op de envelop. Ze vertelde erbij: “Als ik een keer vijf Euro over heb, dan stuur ik ze naar jullie, oké?”

Monique was zonder twijfel onze trouwste brievenschrijfster. Ellenlange verhalen schreef ze over haar vakanties, haar liefdes, haar ondeugende streken op haar werk en over haar gesprekken over ons met de Bovenbuurman, zoals ze die noemde.

Ik zou nog veel meer kunnen schrijven over alle grappige, verrassende, mooie en gekke dingen die we met Monique beleefd hebben.

Maar Monique had geen gemakkelijk leven: ze worstelde met onrust in haar hoofd en met het feit dat ze vaak niet kon meekomen met de groep.

Afgelopen donderdag kregen we het trieste bericht dat Monique de dag ervoor de keuze had gemaakt om niet meer te willen leven. Robin en ik verkeren nog steeds in een staat van verbijstering en ongeloof, niet in de minste plaats omdat we dit verdriet op zo’n grote afstand moeten verwerken.

We kijken met dankbaarheid terug op datgene wat Monique voor zoveel mensen betekend heeft. Zij was het levende bewijs van het feit dat we moeten ‘worden als de kinderen`. De simpelheid van haar geloof en het enthousiasme waarmee ze haar geloof deelde met anderen waren een groot voorbeeld voor ons.

We zullen haar missen!

Hoogtepunten

Een verslagje van de hoogtepunten van de afgelopen tijd:

Sint

Hoewel ons hartje waarschijnlijk niet zó vol verwachting klopte als dat van jullie in Nederland (aangezien we hier niet helemaal meegenomen worden door de commercie en de TV), besloten we om toch íets te doen om onze Goedheiligman te herdenken. Dus op 5 december verzamelden nog drie andere Nederlanders en één Amerikaan zich bij ons thuis, waar we Sinterklaasliedjes zongen, pepernoten, marsepein en gevulde speculaas aten, en een Sinterklaas-dobbelspel speelden. We moesten onze Amerikaanse vriend er continu van overtuigen dat Sinterklaas echt heel iets anders was dan het Amerikaanse kerstfeest, want hij vond dat er wel heel erg veel overeenkomsten waren.

Nieuwe gast

Sinds afgelopen vrijdag hebben we weer een nieuwe gast in huis: Mirjam, een leuke Zeeuwse meid van 23 jaar oud. Naast het feit dat het erg gezellig is, is het natuurlijk ook handig om af en toe een extra paar handen te hebben om even met de kinderen bezig te zijn. Ze blijft waarschijnlijk tot Kerst bij ons.

Kefir

En zondag kregen we er nóg een ‘gast` bij: kefir. Kefir wil elke avond verse melk hebben en groeit relatief hard. Nee serieus. We kregen van vrienden een bakje met daarin een klompje kefir, wat lijkt op bloemkoolroosjes. Als je melk bij de kefir giet, dan is de melk 24 uur later veranderd in een soort yoghurtdrank die allerlei heilzame eigenschappen zou moeten hebben, met name voor mensen met darmproblemen zoals lactose-intolerantie en de ziekte van Crohn. We zullen wel zien hoe lang dit gist-achtige mechanisme het bij ons thuis overleeft.

Taalstudie

Vorige week hebben we besloten om onze taalstudie wat intensiever te maken, omdat we het anders niet redden qua tijd om volgende zomer te gaan verhuizen. Dus naast iedere morgen, hebben we nu wekelijks ook nog twee middagen les. Allemaal voor het goede doel, zullen we maar zeggen...

Eetgewoonten

Laatst zou onze oppas/helper voor ons koken terwijl wij 's ochtends les hadden. Voordat ze naar de markt vertrok vroeg ze aan mij wat we wilden eten. "Oh, dat maakt niet zoveel uit", antwoordde ik, aangezien wij voor Nederlandse begrippen niet echt moeilijke eters zijn. Toen we om 12.00 samen met onze lerares aan tafel schoven, was ik in de veronderstelling dat er een schaaltje gebakken spek op tafel stond. Terwijl ik met mijn stokjes een stukje in mijn mond stopte, vroeg ik onze helper wat voor vlees het eigenlijk was. Onze lerares (die al veel ervaring met buitenlanders heeft) begon te gniffelen en wees naar haar tong. Het duurde even voordat het kwartje viel bij mij, maar zodra ik begreep dat ik zat te kauwen op een varkenstong, verging de eetlust mij een beetje. De lerares legde uit aan onze helper dat Westerlingen alleen het vlees van een dier eten, en over het algemeen niet de ingewanden, de hersenen, het hoofd of de tenen. Onze helper was stomverbaasd: dat zijn toch juist de lekkerste delen van een dier?

De mensen hier hebben echt heel andere eetgewoonten. Naast kippen-, varkens- en rundvlees, is ook ezelsvlees, konijnenvlees en hondenvlees een gangbaar ingrediënt van een maaltijd. Om nog maar niet te spreken van het beenmerg dat je met een rietje uit een bot kunt zuigen.

Gisteren spraken we met een jong Amerikaans stel dat hier net twee weken is. Voor die tijd waren ze zelfs nog nooit buiten Amerika geweest. Toen we het hadden over al die verschillende soorten vlees, zei de jongen moedig: "Ik wil alles proberen!"
Waarom heb ik dat toch niet??

Vrede Stad, here we come!

Toen ik twee weken geleden het stukje over Vrede Stad schreef, waren alle indrukken nog heel erg vers en had ik nog niet eens tijd gehad om van gedachten te wisselen met Robin. Intussen zijn we twee weken verder en is ons duidelijk geworden dat we allebei het idee hebben dat Vrede Stad dé plek voor ons is. Toen we dit vorige week deelden met onze vrienden die daar al wonen, was hun enthousiaste reactie een extra bemoediging en bevestiging voor ons.

We zullen ons voorlopig nog even moeten richten op ons leventje hier in Lente Stad, want we hebben nog een aantal maanden taalstudie voor de boeg. In juni volgend jaar zullen we een paar weken in Thailand zijn voor tandartsbezoek, medische zaken, conferentie, bruiloft van goede vrienden en vakantie. En als we dan terugkomen: verhuizen!

Spannend hoor! Dan zullen we het moeten doen zónder internationale gemeenschap, redelijke gezondheidszorg, de Duitse groothandel en een kopje koffie op de hoek. Dan zullen we nóg meer worden nagestaard op straat, omdat we de enige blanken in het stadje zijn. Maar bovenal kijken we er erg naar uit, want dit is toch waarvoor we naar dit land zijn gekomen?!

Bootcamp

Toen we anderhalve week geleden op de trein stapten op weg naar J-stad, was het in Lente Stad nog heerlijk T-shirtjes-weer. Vijf dagen later was het weer ineens omgeslagen en kwamen we terug in een ijskoud Lente Stad.

Laten we nou net voor de dagen die volgden Juda's zindelijkheidstraining gepland hebben! Geen taalles, geen afspraken gepland, onze aandacht op één ding gevestigd: Juda op dat potje krijgen. Dus terwijl buiten een aantal sneeuwvlokjes naar beneden dwarrelden, liep Juda in zijn blote billen door het huis. Woensdag was dag 1 van dit 3-daagse bootcamp, ons aangeraden door vrienden van ons. Gewapend met M&M's, Bob de Bouwer-stickertjes en een paar cadeautjes begonnen we vol goede moed. Maar aan het eind van de dag was de moed ons in de schoenen gezonken, omdat we elke tien minuten op onze knieën zaten om een plasje op te ruimen. Misschien moesten we de training toch nog een paar maanden uitstellen?
Maar blijkbaar is er iets wonderlijks gebeurd in de nacht van woensdag op donderdag, want donderdagochtend leek het kwartje ineens gevallen te zijn en sindsdien loopt Juda netjes naar het potje als hij een plasje moet doen. Op één of twee 'ongelukjes' na gaat het perfect en onze zoon heeft ons boven verwachting verbaasd. Juda was alleen wel een beetje ontdaan toen hij ontdekte dat toen de M&M's op waren hij voortaan geen beloning meer zou krijgen voor elk plasje op het potje...